Zawiercie — Przewodnik Miejski i Informator

Zawiercie to miasto położone w sercu Jury Krakowsko-Częstochowskiej, często nazywane „Bramą na Jurę”. Przewodnik ten obejmuje najważniejsze atrakcje turystyczne, praktyczne informacje dla mieszkańców i turystów, a także historię oraz ofertę kulturalną i sportową miasta. Znajdziesz tu wszystko, co warto wiedzieć, planując wizytę lub załatwiając sprawy urzędowe.

Najważniejsze atrakcje w skrócie:

• Bazylika św. Apostołów Piotra i Pawła – neogotycka świątynia z czerwonej cegły.
• Osiedle TAZ – zabytkowe osiedle robotnicze z XIX wieku („mały Berlin”).
• Pałacyk Szymańskiego – siedziba biblioteki miejskiej i muzeum.
• Brama na Jurę – doskonała baza wypadowa do zamków w Ogrodzieńcu, Bobolicach i Mirowie.

Centrum Miasta — Co Zobaczyć

Centrum Zawiercia to mieszanka historii przemysłowej i miejskiej architektury.

Najważniejsze punkty:

• Dworzec PKP – zabytkowy budynek z 1914 roku, kluczowy węzeł komunikacyjny.
• Ulica 3 Maja – reprezentacyjna ulica handlowa.
• Pałacyk Szymańskiego – willa dyrektora TAZ otoczona parkiem miejskim.
• Galeria Stara Łaźnia – zrewitalizowany budynek dawnej łaźni na osiedlu TAZ.

Stary Rynek:
Historyczny układ urbanistyczny, choć obecnie pełniący funkcje głównie handlowo-usługowe. Warto zwrócić uwagę na zachowane kamienice z przełomu XIX i XX wieku.

Parkingi:
W centrum funkcjonuje Strefa Płatnego Parkowania. Dostępne są również parkingi przy marketach oraz duży parking przy dworcu PKP.

Sugerowana trasa piesza:
Spacer warto zacząć od dworca PKP, przejść ulicą 3 Maja w stronę Bazyliki, następnie udać się na zabytkowe osiedle TAZ, by zakończyć wycieczkę w Parku Miejskim przy Pałacyku Szymańskiego.

Urząd Miejski — Kontakt i Usługi

Dla mieszkańców i interesantów, najważniejsze informacje o magistracie.

• Adres: ul. Leśna 2, 42-400 Zawiercie
• Telefon: +48 32 49 412 65
• Godziny przyjęć interesantów:
  • Poniedziałek: 8:00 – 18:00
  • Wtorek – Piątek: 7:00 – 15:00
• E-usługi:
  • Platforma ePUAP (profil zaufany)
  • Elektroniczne Biuro Obsługi Interesanta (EBOI) – formularze podatkowe i wnioski komunalne dostępne są online na stronie urzędu.

Historia Zawiercia

Dzieje miasta są nierozerwalnie związane z przemysłem i koleją.

• Początki (1431): Pierwsza wzmianka o Zawierciu jako osadzie z karczmą przy szlaku handlowym,
  wymieniona w dokumencie księcia opolskiego.
• Kolej Warszawsko-Wiedeńska (1847): Przełomowy moment dla rozwoju. Uruchomienie linii kolejowej
  przyciągnęło inwestorów i umożliwiło budowę fabryk (m.in. huty szkła, przędzalni bawełny).
• Kluczowe daty:
  • 1431 – pierwsza wzmianka.
  • 1847 – otwarcie stacji kolejowej.
  • 1915 – nadanie praw miejskich.
  • Lata międzywojenne – rozkwit przemysłu szklarskiego („Kryształowe Zagłębie”).

Kościół Apostołów Piotra i Pawła — Zabytki

Najbardziej charakterystyczny zabytek sakralny w mieście.

• Architektura: Neogotyk, ceglana elewacja, strzeliste wieże widoczne z wielu punktów miasta.
  Projekt autorstwa Hugona Kudera.
• Warto zobaczyć: Witraże, ołtarz główny oraz organy. Przed kościołem znajduje się pomnik Jana
  Pawła II.
• Msze święte (orientacyjnie): Dni powszednie: 7:00, 18:00; Niedziele: 7:00, 9:00, 10:30, 12:00,
  18:00. (Sprawdź aktualne godziny na stronie parafii).
• Kontakt: Strona Parafii pw. św.
  Apostołów Piotra i Pawła

Turystyka i Jura Krakowsko‑Częstochowska

Zawiercie to idealna baza wypadowa na Jurę.

Zamki w okolicy (Szlak Orlich Gniazd):

• Zamek Ogrodzieniec (ok. 10 km) – największe ruiny zamkowe w Polsce (Podzamcze).
• Zamek Bąkowiec (Morsko) – malowniczo położony na skale.
• Zamki w Bobolicach i Mirowie – zrekonstruowany zamek i ruiny bliźniaczej warowni.

Trasy:

• Rowerowe: „Pętla Zawierciańska” oraz liczne ścieżki leśne prowadzące w stronę Podlesic i
  Kroczyc.
• Piesze: Szlak Orlich Gniazd (przebiega przez okolice), szlaki do Okiennika Wielkiego.

Informacja Turystyczna:
Punkt IT znajduje się często przy dworcu PKP lub w Miejskim Ośrodku Kultury. Mapy online dostępne są na portalu Jura Krakowsko-Częstochowska.

Komunikacja i Dojazd

• Kolej (PKP): Bezpośrednie połączenia Intercity do Warszawy (ok. 2h), Katowic (ok. 45 min),
  Wiednia i Budapesztu. Linie Kolei Śląskich (S1) zapewniają częsty dojazd do aglomeracji śląskiej.
• Drogi: Przez miasto przebiega Droga Krajowa nr 78 (Chałupki – Chmielnik).
• Autostrada A1: Węzeł w Pyrzowicach znajduje się ok. 30 km od miasta.
• Lotnisko: Port Lotniczy Katowice-Pyrzowice (ok. 30-40 min samochodem). Dojazd możliwy również
  autobusem (linia metropolitalna z przesiadką w Siewierzu lub bezpośrednie busy).

Zobacz mapę miasta online

Kultura i Wydarzenia

• Cykliczne imprezy: Dni Zawiercia (zwykle czerwiec/lipiec), Jurajska Jesień Muzyczna, Jarmarki
  Świąteczne.
• Instytucje:
  • MOK „Centrum” – koncerty, teatr, kino, wystawy.
  • Galeria Stara Łaźnia – wystawy sztuki współczesnej i historii miasta.
• Terminarz: Sprawdź bieżący repertuar na stronie
  MOK Zawiercie.

Sport i Rekreacja

• OSiR Zawiercie: Hale sportowe, basen kryty i odkryty (sezonowy), korty tenisowe.
• Stadion: Stadion 1000-lecia Państwa Polskiego – miejsce meczów piłkarskich i wydarzeń
  lekkoatletycznych.
• Kluby:
  • Aluron CMC Warta Zawiercie („Jurajscy Rycerze”) – czołowa drużyna PlusLigi (siatkówka).
    Mecze odbywają się w hali przy ul. Blanowskiej.
  • KP Warta Zawiercie – klub piłkarski.

Informacje Praktyczne

• Numery alarmowe: 112 (ogólny), 999 (Pogotowie), 998 (Straż), 997 (Policja).
• Apteki dyżurne: Harmonogram dyżurów dostępny jest na drzwiach każdej apteki oraz na portalach medycznych. Zazwyczaj dyżur
  pełni jedna apteka w systemie rotacyjnym lub do późnych godzin wieczornych.
• Noclegi:
  • Hotele 4-gwiazdkowe (np. Villa Verde z parkiem wodnym).
  • Hotele w centrum i przy OSiR.
  • Liczne gospodarstwa agroturystyczne na obrzeżach (Kromołów, Skarżyce).